Yapay zekâ alanının önde gelen şirketlerinden Anthropic’in CEO’su ve kurucu ortağı Dario Amodei, yapay zekânın yakın gelecekte insanlık için ciddi bir tehdit haline gelebileceği konusunda dikkat çeken bir uyarıda bulundu. Amodei, yayımladığı 38 sayfalık kapsamlı denemede, hükümetlere, teknoloji şirketlerine ve topluma seslenerek yapay zekânın geliştirilme ve denetlenme biçimlerinin acilen yeniden ele alınması gerektiğini vurguladı. Axios’un aktardığına göre Amodei, teknolojik ilerlemenin sosyal ve politik hazırlığın çok önüne geçtiğini savunuyor.
Amodei’ye göre insanlık, yapay zekâ konusunda kritik bir dönemece girmiş durumda ve bu süreç doğru yönetilmezse geri dönülmesi zor sonuçlar doğurabilir.
Neden Bu Uyarı Önemli?
Anthropic, büyük dil modelleri alanında dünyanın en etkili şirketlerinden biri olarak gösteriliyor. Şirketin gelişmiş modellerinden Claude Opus 4.5, halihazırda birçok kurumsal yapı ve iş sürecinde aktif olarak kullanılıyor. Amodei’nin verdiği çarpıcı bilgiye göre, bugün Anthropic’te yazılan yazılımların yüzde 90’a yakını yapay zekâ destekli sistemler tarafından üretiliyor. Buna, bizzat yeni AI araçlarını geliştiren kodlar da dahil.
İşte bu doğrudan deneyim, Amodei’yi yapay zekânın taşıdığı riskler konusunda kamuoyunu açıkça uyarmaya iten temel nedenlerden biri olarak öne çıkıyor.
“Veri Merkezinde Bir Dâhiler Ülkesi” Senaryosu
Amodei’nin denemesindeki en çarpıcı benzetme, “veri merkezinde bir dâhiler ülkesi” ifadesi oluyor. Bu senaryoya göre önümüzdeki 1–2 yıl içinde, insanı neredeyse tüm zihinsel alanlarda geride bırakan yapay zekâ sistemleri ortaya çıkabilir. Bu sistemler; yazılım geliştirme, yeni materyaller tasarlama, biyolojik ajanlar üretme ve hatta karmaşık askeri teknolojiler oluşturma gibi görevleri otonom biçimde yerine getirebilir. Amodei’ye göre artık soru “olur mu?” değil, “ne zaman olur?”
Anthropic CEO’suna Göre En Büyük Riskler
Amodei, “The Adolescence of Technology” başlıklı makalesinde bir dizi kritik tehlikeye dikkat çekiyor.
İş Gücünde Büyük Kayıp
CEO’ya göre yapay zekâ, önümüzdeki 1–5 yıl içinde giriş seviyesindeki çalışanların yaklaşık yüzde 50’sinin yerini alabilir. Hatta 1–2 yıl gibi kısa bir sürede, AI sistemleri tek tek insanlardan daha yetkin hale gelebilir.
Ulusal Güvenlik Tehdidi
Amodei, süper güçlü yapay zekâyı, insanüstü zihinsel kapasitelere sahip yeni bir küresel süper güç ile kıyaslıyor. Ona göre istihbarat raporlarında bu tür bir gelişme, yüzyılın en büyük ulusal güvenlik tehdidi olarak tanımlanabilirdi.
Biyolojik Tehlikeler
En büyük endişe alanlarından biri ise biyoloji. Amodei, yapay zekâ ile biyoteknolojinin birleşmesinin, son derece tehlikeli saldırıların önündeki engelleri ciddi biçimde azaltabileceğini ve hatta genetik özelliklere göre hedef alan tehditlerin mümkün hale gelebileceğini söylüyor.
Otoriter Rejimlerin Güçlenmesi
Bir diğer risk ise “AI otoriterliği”. Amodei, gelişmiş yapay zekâ teknolojilerinin kaçınılmaz olarak totaliter yönetimlere sahip, güçlü dijital gözetim mekanizmaları bulunan ülkelerin eline geçeceği uyarısında bulunuyor.
Tehlike Sadece Yapay Zekâdan mı Geliyor?
Amodei, dikkat çekici biçimde tehdidin yalnızca teknolojinin kendisinden değil, AI şirketlerinden de kaynaklanabileceğini açıkça dile getiriyor. Devasa hesaplama altyapılarını kontrol eden, en güçlü modelleri elinde bulunduran ve yüz milyonlarca kullanıcıya doğrudan etki eden bu şirketlerin, sıkı bir şekilde denetlenmesi gerektiğini vurguluyor. Ona göre kurumsal yönetişim, yapay zekâ çağında her zamankinden daha kritik.
Son Mesaj: Hâlâ Umut Var
Tüm bu karamsar tabloya rağmen Amodei, temkinli bir iyimserlik sergiliyor. İnsanlığın bu sınavı geçebileceğini düşünen Anthropic CEO’su, bunun ancak açık bir toplumsal tartışma, gerçekçi düzenlemeler, şirket ve devlet sorumluluğu ile mümkün olacağını söylüyor. Amodei’ye göre önümüzdeki birkaç yıl, yalnızca teknoloji sektörü için değil, tüm insanlık için belirleyici bir dönem olacak.
